Многу Македонци што започнуваат со работа во Германија најмногу се интересираат за едно нешто – колку пари ќе им легнат на сметката на крајот од месецот.
Но постои нешто подеднакво важно што не треба да се занемари: платната листа, односно Gehaltsabrechnung или Lohnabrechnung.
Таа не е само документ што покажува колку сте заработиле. Во неа се наведени пресметаните даноци и социјални придонеси, а преку неа можете да откриете и можни неправилности во исплатата на платата.
Не гледајте само колку пари ви легнале на сметката
Уште при првата исплата побарајте ја платната пресметка и внимателно проверете ги податоците.
Прочитајте: Организираниот криминал расте во Германија: Кокаинот, перењето пари и регрутирањето млади сè поголем проблем
Според германскиот закон, работодавачот по правило е должен да ви достави пресметка на платата во текстуална форма при исплатата. Постојат исклучоци за следните месеци ако податоците не се променети.
Прво проверете дали вашето име, даночната класа (Steuerklasse), пресметаните работни часови и бруто-платата се точни.
Потоа споредете ја договорената саатница со онаа што е употребена во пресметката.
На крајот проверете дали нето-износот наведен на платната листа одговара на сумата што сте ја добиле на банкарската сметка.
Ако забележите разлика, побарајте објаснување од работодавачот.
Што значат кратенките RV, KV, PV и AV?
На германските платни листи често се појавуваат кратенки што можат да бидат збунувачки, особено за луѓето што неодамна се доселиле.
RV – Rentenversicherung: придонес за законското пензиско осигурување.
KV – Krankenversicherung: придонес за здравствено осигурување.
PV – Pflegeversicherung: придонес за осигурување за долгорочна нега.
AV – Arbeitslosenversicherung: придонес за осигурување во случај на невработеност.
Lohnsteuer: данок на плата што работодавачот го пресметува и го задржува од бруто-износот.
На платната листа се прикажуваат износите што се одбиваат од вашата плата. Работодавачот вообичаено плаќа и свој дел од социјалните придонеси.
Важно е да знаете дека прикажаните одбитоци не се доказ дека парите навистина се уплатени кај надлежните институции.
Можно ли е работодавачот да не плаќа придонеси со месеци?
За жал, такви случаи се можни и во Германија.
Работникот може редовно да добива плата, па дури и платни листи, а работодавачот да не ги исполнува законските обврски за пријавување и уплата на придонесите.
Во некои случаи неправилностите се откриваат дури по повеќе месеци.
Но треба да се прави разлика меѓу неплатени придонеси, погрешно пријавување и административни грешки. Не секоја неправилност автоматски значи намерна измама.
Неплаќањето на задолжителните придонеси може да има сериозни последици за работодавачот, вклучително и кривична одговорност според член 266а од германскиот Кривичен законик.
Како да проверите дали сте правилно пријавени?
Не мора да се потпирате само на зборот на работодавачот.
Можете да побарате потврда од вашата здравствена каса (Krankenkasse) дали сте пријавени во системот на социјално осигурување.
Кај Deutsche Rentenversicherung можете да побарате Versicherungsverlauf, односно преглед на периодите што се евидентирани во вашето пензиско осигурување.
Имајте предвид дека податоците во пензиската евиденција не мора веднаш да бидат ажурирани, бидејќи дел од информациите се доставуваат преку периодични пријави.
Затоа, ако некој месец сè уште не е прикажан, тоа не значи автоматски дека работодавачот не платил придонеси.
Што ако откриете неправилности?
Ако забележите дека пресметката не одговара на договорот или се сомневате дека не сте правилно пријавени, реагирајте навреме.
Побарајте писмено објаснување од работодавачот и зачувајте ги договорот за работа, платните листи, банкарските изводи и евиденцијата на работните часови.
Доколку сомнежите продолжат, обратете се до здравствената каса, Deutsche Rentenversicherung, синдикат, советувалиште за работници или адвокат за работно право.
За сомнежи за непријавена работа и незаконско избегнување придонеси надлежна е и Finanzkontrolle Schwarzarbeit при германската царинска служба (Zoll).
Не чекајте проблемот да трае со месеци или години.
Платната листа не е обична хартија
За многу луѓе најважно е платата да пристигне навреме. Но редовната исплата не е единствената обврска на работодавачот.
Правилното пријавување, пресметувањето и уплатата на социјалните придонеси се важни за вашите права и социјална сигурност.
Затоа, особено ако сте нови во Германија, проверувајте ги платните пресметки и не се срамете да побарате објаснување за нешто што не ви е јасно.
Дали некогаш сте провериле дали работодавачот навистина ве пријавил и дали ги плаќа вашите придонеси? Или само гледате колку пари ви пристигнале на сметката?
Споделете го вашето искуство во коментарите.
Текстот е авторска сопственост и неговата содржина не смее да се превзема во целост или делови без претходна согласност од авторот или порталот Емигрико.
