Ако останете без работа во Германија, тоа не значи дека веднаш останувате и без приходи. Доколку сте биле пријавени и сте плаќале придонеси за осигурување во случај на невработеност, можете да имате право на паричен надомест познат како Arbeitslosengeld I (ALG I).
Но колку долго треба да сте работеле, колку пари можете да добивате и што треба да направите за да не го изгубите ова право?
Колку стаж е потребен за Arbeitslosengeld?
Според правилата што важат во Германија во 2026 година, за да стекнете право на Arbeitslosengeld I, вообичаено треба да имате најмалку 12 месеци осигурителен стаж во последните 30 месеци пред да останете без работа и да се пријавите како невработени.
Важно е да се нагласи дека станува збор за 30, а не за 24 месеци, како што понекогаш може да се прочита во постари информации.
Не мора сите 12 месеци да сте работеле кај ист работодавач. Се собираат периодите од различни фирми, под услов за тие периоди да сте биле осигурени за случај на невработеност.
Исто така, не е задолжително да сте работеле со полно работно време. И работата со скратено работно време може да се смета, доколку подлежела на задолжително осигурување.
Но обичниот Minijob, за кој не се плаќаат придонеси за осигурување во случај на невработеност, сам по себе не создава право на ALG I.
Во одредени случаи, како кај лица што претежно работеле на краткорочни договори, постојат посебни правила што овозможуваат стекнување право и со пократок осигурителен период.
Колку пари ќе добивате?
Висината на Arbeitslosengeld I зависи од вашата претходна заработка и семејната состојба.
Основните стапки во 2026 година се:
- 60% од законски пресметаната нето-заработка за лицата без дете што ги исполнува условите.
- 67% за лицата што имаат дете кое ги исполнува законските услови. Во определени случаи се зема предвид и дете на брачниот или животниот партнер.
Важно: Овие проценти не се пресметуваат едноставно од последната нето-плата што ви легнала на банкарската сметка.
Agentur für Arbeit ја зема предвид заработката што подлежела на придонеси, вообичаено во последните 12 месеци, и врз основа на законска пресметка утврдува таканаречена паушализирана нето-заработка.
На пример, ако пресметаната месечна нето-основа изнесува 2.000 евра, надоместот би бил приближно 1.200 евра без дете или 1.340 евра со дете што ги исполнува условите.
Ова е само илустрација. Вистинскиот износ го утврдува Agentur für Arbeit.
Колку долго се исплаќа Arbeitslosengeld?
Времетраењето на надоместот зависи од осигурителниот стаж и возраста.
Ако сте помлади од 50 години:
- Со 12 месеци осигурителен стаж можете да добивате ALG I шест месеци.
- Со 16 месеци стаж – осум месеци.
- Со 20 месеци стаж – десет месеци.
- Со најмалку 24 месеци стаж – 12 месеци.
За лицата на возраст од 50 години нагоре, под определени услови, надоместот може да трае подолго.
Најдолгиот редовен период е 24 месеци, за лица на возраст од најмалку 58 години со потребниот осигурителен стаж.
Внимавајте на роковите за пријавување
Една од најчестите грешки е доцното пријавување во Agentur für Arbeit.
Ако однапред знаете дека работниот однос ќе ви заврши, треба да се пријавите како лице што бара работа (arbeitsuchend) најдоцна три месеци пред завршувањето.
Ако за престанокот на работата дознаете подоцна, пријавувањето треба да го направите во рок од три дена од моментот кога сте дознале.
Ова не е исто што и пријавувањето како невработено лице (arbeitslos).
Како невработени треба да се пријавите најдоцна на првиот ден од невработеноста, а можете и порано, во законски дозволениот период.
Доцното пријавување може да доведе до финансиски последици, вклучително и привремено запирање на исплатата.
Што ако самите дадете отказ?
Ако доброволно ја напуштите работата без оправдана причина или потпишете спогодбен раскин на договорот (Aufhebungsvertrag), може да добиете Sperrzeit.
Тоа значи дека Agentur für Arbeit привремено нема да ви исплаќа Arbeitslosengeld.
Во определени случаи Sperrzeit може да трае до 12 недели, а може да се намали и вкупното времетраење на правото на надомест.
Сепак, ако постои оправдана причина за напуштање на работата, ситуацијата може да биде поинаква.
Затоа, пред да дадете отказ или да потпишете спогодба, проверете какви последици може да има тоа за вашето право на ALG I.
Дали можете да добивате надомест ако работите дополнително?
Можно е да имате дополнителна работа додека добивате ALG I, но мора да ја пријавите во Agentur für Arbeit.
За да продолжите да се сметате за невработено лице, дополнителната работа по правило мора да биде пократка од 15 часа неделно.
Постои и основен месечен износ од 165 евра што вообичаено не се одбива од надоместот. При повисока дополнителна заработка, надоместот може да се намали, со можни исклучоци според личните околности.
Дали здравственото осигурување продолжува?
Додека редовно примате Arbeitslosengeld I, вообичаено продолжува и вашето осигурување во германскиот систем за здравствена, пензиска и долгорочна нега, според важечките правила.
Соодветните придонеси по правило ги покрива Agentur für Arbeit.
Ако сте приватно здравствено осигурени, може да важат посебни услови.
Каде се поднесува барањето?
Барањето за Arbeitslosengeld I се поднесува преку Agentur für Arbeit.
Постапката можете да ја започнете и преку официјалната интернет-страница www.arbeitsagentur.de.
За пресметката и одобрувањето обично се потребни информации за претходното вработување, а работодавачот има обврска да достави Arbeitsbescheinigung кога тоа е потребно.
Не чекајте да ви заврши договорот за да се информирате за своите права.
Што треба да запомните?
Во Германија во 2026 година, основното правило е најмалку 12 месеци осигурителен стаж во последните 30 месеци.
Не е важно дали сте го стекнале стажот во една или повеќе фирми, ниту дали сте работеле со полно или скратено работно време, сè додека станува збор за периоди што се признаваат за осигурување во случај на невработеност.
Надоместот вообичаено изнесува 60% или 67% од законски пресметаната нето-основа, а времетраењето зависи од стажот и возраста.
Најважно е навреме да се пријавите во Agentur für Arbeit и да не потпишувате раскин на договорот без да ги знаете можните последици.
Дали некогаш сте користеле Arbeitslosengeld во Германија? Колку време чекавте за одобрување и дали исплатата ви беше доволна за основните трошоци?
Споделете го вашето искуство во коментарите.
Текстот е авторска сопственост и неговата содржина не смее да се превзема во целост или делови без претходна согласност од авторот или порталот Емигрико.
