Во Германија земаш 2.500 евра. Во Македонија би земал 1.000.
На хартија изборот изгледа едноставен. Зошто некој доброволно би се откажал од 1.500 евра месечно?
Но животот не се живее на хартија.
Во едната земја можеби имаш поголема плата, посигурна работа и подобри можности да заштедиш. Во другата ги имаш родителите на десет минути од тебе, пријателите со кои си пораснал, сопствената куќа и чувството дека не мораш секој одмор да го користиш за да се вратиш таму каде што всушност сакаш да бидеш.
Прочитајте: Колку пари треба да имате настрана пред да се вратите од Германија?
И тогаш едноставната математичка задача станува многу потешка.
2.500 евра не се 2.500 евра кога ќе стигнат сметките
Да замислиме човек кој живее сам во Германија и заработува 2.500 евра нето. Ако плаќа околу 1.000 евра за стан со дополнителните трошоци, значителен дел од платата исчезнува уште пред месецот вистински да започне. Потоа доаѓаат храната, струјата, интернетот, автомобилот или јавниот превоз, осигурувањата, телефонот и секојдневните трошоци.
Една поедноставена пресметка би можела да изгледа вака:
| Трошок | Германија – 2.500 € | Македонија – 1.000 € |
|---|---|---|
| Домување со основни трошоци | 1.000 € | 300 € |
| Храна и домаќинство | 400 € | 250 € |
| Превоз/автомобил | 250 € | 150 € |
| Телефон, интернет и други сметки | 120 € | 70 € |
| Слободно време и други трошоци | 250 € | 130 € |
| Вкупно | 2.020 € | 900 € |
| Остануваат | 480 € | 100 € |
Ова не е официјален просек и не може да важи за секого. Некој во Германија плаќа 600 евра за стан, друг 1.500. Некој во Македонија има сопствена куќа, друг плаќа кирија. Токму затоа една иста плата може да значи сосема различен живот.
Ако во Македонија ве чека сопствен дом, целата пресметка се менува
Ова е ситуацијата на многу наши иселеници. Во Германија плаќаат висока кирија, додека во Македонија имаат куќа или стан кој со години го граделе, реновирале и опремувале.
Ако од македонската пресметка исчезнат 300 или 400 евра за кирија, од плата од 1.000 евра може да остане многу повеќе отколку што изгледа на прв поглед.
Од друга страна, германските 2.500 евра и понатаму носат голема предност. Кога треба да купите автомобил, телефон, компјутер или да платите патување во странство, цените не се намалуваат затоа што живеете во Македонија. Автомобил од 20.000 евра е осум германски плати од 2.500 евра, но 20 македонски плати од 1.000 евра.
Затоа не е фер да кажеме дека 1.000 евра во Македонија едноставно „вредат повеќе“. За секојдневните услуги и одредени трошоци можат да обезбедат солиден живот, особено без кирија. Но кога станува збор за поголеми купувања, патувања и долгорочно создавање капитал, разликата во приходите повторно силно се чувствува.
Но постои нешто што не влегува во ниту една табела
Замислете еден обичен вторник во Германија.
Станувате рано, го носите детето во градинка, одите на работа, попладне купувате нешто од маркет, се враќате дома, вечерате и денот завршува. Утре повторно истото.
Родителите ги гледате преку телефон.
Со старите пријатели имате група на Viber или WhatsApp во која со месеци пишувате: „Кога ќе дојдам, ќе се видиме.“
Детето расте. Родителите стареат.
А вие ги броите месеците до следниот одмор.
Кога конечно ќе пристигнете во Македонија, првите денови се средби, ручеци, кафе со луѓе кои не сте ги виделе цела година. Таман повторно ќе почнете да чувствувате дека сте дома – веќе треба да ги пакувате куферите.
Повторно автомобилот кон Германија. Повторно граница. Повторно автопат.
И повторно: „До година.“
Колку чини едно попладне со родителите?
Ова е делот од пресметката за кој нема калкулатор.
Колку вреди бабата да може да го земе внучето од градинка? Колку вреди неделниот ручек со родителите? Колку вреди детето да расте покрај братучедите? Колку вреди можноста да му се јавиш на стар пријател и за половина час да седите на кафе, наместо да планирате средба за следниот годишен одмор?
Одговорот е различен за секого.
За некој, Германија со 2.500 евра е животот што го сакал – стабилна работа, ред, можности за децата и перспектива да заработува повеќе во иднина.
За друг, по десет или петнаесет години во странство, дополнителните 1.500 евра веќе не изгледаат толку големи кога ќе сфати колку родендени, слави, свадби, семејни ручеци и обични денови пропуштил.
Особено кога родителите веќе не се толку млади како кога заминал.
„Уште неколку години“
Речиси секој иселеник ја знае оваа реченица.
„Уште неколку години, да заштедиме нешто, па ќе се вратиме.“
Потоа доаѓа подобра работа. Детето почнува училиште. Се зема автомобил на рата. Се менува станот. Подоцна детето оди во средно училиште. Потоа започнува Ausbildung или факултет.
И „уште неколку години“ незабележливо стануваат десет, петнаесет или дваесет години.
Во меѓувреме куќата во Македонија е завршена. Има нова фасада, нова кујна, среден двор.
Но поголемиот дел од годината е празна.
А животот за кој била градена продолжува во Германија.
Но ниту Македонија е вечен одмор
Тука мора да бидеме реални.
Македонија во август, кога сме на одмор, не е истата Македонија во која треба да станеме во понеделник во седум часот и да одиме на работа.
Кафето со пријателите, сонцето, семејните ручеци и чувството на слобода лесно можат да создадат романтична слика за враќањето. Но кога ќе се преселите трајно, повторно постојат сметки, работни обврски, администрација, сообраќај, проблеми и секојдневни грижи.
Платата од 1.000 евра не е богатство. Ако од неа треба да се плаќа кирија, кредит и да се издржува семејство, ситуацијата може брзо да стане тешка.
Затоа враќањето само од носталгија, без стабилен приход и финансиска резерва, може да го претвори сонот за дома во нов финансиски стрес.
А Германија не е само платата
Исто така би било погрешно Германија да се сведе само на работа и високи трошоци.
За многумина токму таму се изградени кариерата, пензиското и здравственото осигурување и финансиската сигурност. Таму децата одат на училиште, имаат пријатели и можеби Германија ја чувствуваат како свој дом многу повеќе отколку нивните родители.
Некој што денес заработува 2.500 евра можеби за неколку години ќе заработува 3.000 или 3.500. Можноста за напредување исто така има вредност.
А тука се и системот на социјална заштита, здравственото осигурување, пензијата и заштитата во случај на невработеност. Тоа не се пари што секој месец ги гледаме на сметката, но се дел од сигурноста што ја добиваме.
Па каде тогаш е подобро?
Можеби нема точен одговор.
Ако во Германија заработувате 2.500 евра, имате разумна кирија, добра работа, семејството ви е со вас и можете редовно да штедите, финансиската предност може да биде голема.
Ако во Македонија можете сигурно да заработувате 1.000 евра, веќе имате сопствен дом без кредит и покрај вас се семејството и луѓето со кои сакате да го поминете животот, тогаш разликата од 1.500 евра почнува да изгледа поинаку.
Затоа можеби најважната пресметка не е:
2.500 € или 1.000 €?
Туку:
Колку пари ми остануваат? Колку време ми останува? Кои луѓе се покрај мене? Како ќе изгледа животот на моите деца? И каде сакам да се разбудам еден обичен вторник – не две недели во август, туку во следните 20 години?
Парите можат да се заработат, да се потрошат и повторно да се заработат.
Но времето поминато далеку од луѓето што ги сакаме не може да се врати.
Од друга страна, ниту љубовта кон родното место не може да ја замени финансиската сигурност кога сметките ќе пристигнат на крајот од месецот.
Можеби токму некаде меѓу тие две вистини се наоѓа одговорот што секој иселеник мора да го најде за себе.
А вие што би избрале ако денес навистина имате избор: 2.500 евра нето во Германија или сигурни 1.000 евра во Македонија, со сопствен дом без кирија?
И уште поважно – што е она што би ве натерало да се вратите?
Текстот е авторска сопственост и неговата содржина не смее да се превзема во целост или делови без претходна согласност од авторот или порталот Емигрико.
