Во последните денови повторно се отвори една тема која предизвикува жестоки дебати низ цела Европа – дигиталното евро.
Едни велат дека тоа е следниот логичен чекор во модерното банкарство. Други предупредуваат дека ова може да биде најголемата промена во начинот на кој луѓето располагаат со своите пари.
Но што е вистина?
„Ќе исчезне ли кешот?“
Ова е првото прашање што си го поставуваат милиони луѓе.
Официјално, Европската централна банка постојано повторува дека дигиталното евро нема да ги замени банкнотите и монетите, туку треба да постои паралелно со нив. Според сегашниот план, кешот треба да остане во употреба.
Прочитајте: Вистината за пријателствата во Германија за која ретко кој зборува
Но критичарите не се убедени.
Тие потсетуваат дека веќе со години се намалува користењето готовина, се воведуваат нови правила за плаќања во кеш, а сè повеќе продавници прифаќаат само картички.
Прашањето што го поставуваат е:
Ако сите плаќаат дигитално, дали готовината постепено ќе стане непотребна сама од себе?
Што всушност е дигиталното евро?
Многумина мислат дека тоа е исто што и плаќање со банкарска картичка.
Не е.
Дигиталното евро треба да биде дигитална валута издадена директно од Европската централна банка, а не од комерцијална банка. Замислено е како дигитална верзија на готовината која би можела да се користи во продавници, на интернет и меѓу граѓани.
Најголемиот страв: контрола
Токму тука започнуваат најголемите полемики.
Критичарите предупредуваат дека ако целото плаќање е дигитално, тогаш речиси секоја трансакција може да остави електронска трага.
Тие поставуваат прашања како:
- Дали во иднина државите ќе можат полесно да ги следат нашите трошоци?
- Дали ќе постои можност да се воведуваат ограничувања за одредени плаќања?
- Дали е можно еден ден да се воведат негативни камати или други правила кои ќе влијаат директно врз дигиталните средства?
За овие сценарија во моментов нема докази дека ќе бидат воведени, но токму тие се причината поради која дел од јавноста е загрижена.
Што вели Европската централна банка?
Од ЕЦБ велат дека токму приватноста е една од главните цели на проектот.
Според нив:
- готовината ќе продолжи да постои;
- дигиталното евро треба да биде бесплатно за граѓаните;
- ќе постојат и офлајн плаќања со повисоко ниво на приватност;
- ќе има ограничување колку дигитални евра може да поседува едно лице, за да не се наруши банкарскиот систем.
Сепак, има и експерти кои предупредуваат
Иако ЕЦБ нагласува дека приватноста ќе биде заштитена, дел од академската јавност смета дека остануваат сериозни отворени прашања околу следливоста на онлајн трансакциите, техничката изведба и реалната заштита на приватноста.
Со други зборови – ниту експертите немаат целосен консензус.
Кога би можело да стане реалност?
Во јавноста често кружат тврдења дека дигиталното евро „доаѓа веднаш“.
Во реалноста, проектот сè уште минува низ законодавна процедура.
Според најновите информации:
- законските преговори продолжуваат во текот на 2026 година;
- пилот-програмата би започнала во 2027 година;
- евентуално пошироко воведување се очекува дури околу 2029 година, доколку биде усвоена целата законска рамка.
Прашањето што останува
Дали дигиталното евро ќе биде само побрз и поедноставен начин на плаќање?
Или ова е почеток на финансиски систем во кој секое евро ќе биде сè повеќе дигитално, а готовината постепено ќе ја губи својата улога?
Одговорот денес никој не може со сигурност да го даде.
Но едно е сигурно – ова е една од најголемите финансиски промени што Европа ги подготвува во последните децении.
👉 Што мислите вие?
Дали би го користеле дигиталното евро или сметате дека готовината мора да остане главното средство за плаќање?
Текстот е авторска сопственост и неговата содржина не смее да се превзема во целост или делови без претходна согласност од авторот или порталот Емигрико.
