Бремените жени што се вработени во Германија имаат посебна законска заштита пред и по породувањето. Но многу идни мајки не знаат колку долго трае породилното отсуство, кој им ја исплаќа платата и дали мора самите да поднесат барање за надомест.
Германскиот Закон за заштита на мајчинството (Mutterschutzgesetz) ги регулира овие права и обезбедува финансиска и здравствена заштита за време на бременоста и по раѓањето на детето.
Колку трае породилното отсуство?
Вообичаено, заштитниот период (Mutterschutzfrist) започнува шест недели пред очекуваниот термин за породување и трае осум недели по раѓањето.
Прочитајте: Работите во Германија? Проверете ја платната листа – можеби работодавачот не ви плаќа придонеси!
Во шесте недели пред породувањето жената може да продолжи да работи доколку тоа изречно го сака. Согласноста може да ја повлече во секое време.
По породувањето, работата по правило е забранета за време на законскиот заштитен период.
Во одредени случаи периодот по раѓањето се продолжува на 12 недели:
- При предвремено породување во законската смисла.
- При раѓање близнаци или повеќе деца.
- Ако во првите осум недели по раѓањето се утврди попреченост кај детето и мајката побара продолжување.
Ако детето се роди порано од предвидениот термин, неискористените денови од заштитниот период пред породувањето се додаваат на периодот по раѓањето.
Колку пари добива мајката?
За вработените жени што се лично осигурени во законска здравствена каса, Mutterschaftsgeld изнесува најмногу 13 евра дневно.
Тоа се 390 евра за месец од 30 дена, но не значи дека вработената жена ќе добива само толку.
Ако просечната дневна нето-плата е повисока од 13 евра, работодавачот по правило ја исплаќа разликата преку Arbeitgeberzuschuss zum Mutterschaftsgeld.
На пример, ако жената претходно имала просечна нето-плата од 1.800 евра месечно, здравствената каса би исплатила 390 евра за 30 дена, а работодавачот би ја доплатил разликата до законски пресметаниот просечен нето-износ.
Пресметката вообичаено се прави врз основа на последните три пресметани календарски месеци пред почетокот на заштитниот период.
Што ако жената е приватно или семејно осигурена?
За одредени вработени жени што не се лично осигурени во законска здравствена каса, надоместот го исплаќа Bundesamt für Soziale Sicherung (BAS).
Во тие случаи Mutterschaftsgeld изнесува најмногу 210 евра вкупно за законскиот заштитен период.
Сепак, ова не значи дека секоја приватно осигурена жена добива само 210 евра. Ако ги исполнува законските услови, може да има право и на доплата од работодавачот.
Дополнителни исплати можат да произлезат и од приватната осигурителна полиса.
Кога и каде се поднесува барањето?
Mutterschaftsgeld не се исплаќа автоматски.
Жената треба да поднесе барање до својата законска здравствена каса или, ако е надлежен, до Bundesamt für Soziale Sicherung.
За барањето е потребна лекарска потврда или потврда од акушерка за очекуваниот датум на породување.
Потврдата за оваа намена вообичаено се издава најрано седум недели пред очекуваниот термин, односно околу една недела пред почетокот на шестнеделниот заштитен период.
По раѓањето на детето, здравствената каса може да побара и извод од матичната книга на родените.
Дали работодавачот смее да даде отказ за време на бременоста?
Германскиот закон обезбедува посебна заштита од отказ.
Вообичаено, отказ од работодавачот е забранет за време на бременоста и најмалку четири месеци по породувањето, ако се исполнети законските услови.
Постојат ретки исклучоци за кои е потребно одобрение од надлежниот орган.
Заштитата важи и за многу жени што работат со скратено работно време или на Minijob, иако правото на паричен надомест и начинот на исплата зависат од осигурителниот и работниот статус.
Што ако работата е опасна за бремената жена?
Mutterschutz не се однесува само на породилното отсуство.
Работодавачот мора да ги процени ризиците на работното место и да обезбеди услови што нема да го загрозуваат здравјето на бремената жена и детето.
Ако работните услови не можат соодветно да се приспособат и не е можно безбедно прераспределување, може да се изрече забрана за работа (Beschäftigungsverbot).
Во такви случаи, надвор од редовните заштитни периоди, може да постои право на Mutterschutzlohn, односно продолжување на исплатата на просечната заработка според законските правила.
Ново право за жените по спонтан абортус
Од 1 јуни 2025 година во Германија важат дополнителни правила за заштита на жените по спонтан абортус.
Вработените жени имаат право на заштитен период во зависност од неделата на бременоста:
- Од 13. недела на бременоста – две недели.
- Од 17. недела – шест недели.
- Од 20. недела – осум недели.
Во овој период работодавачот по правило не смее да ја вработува жената, освен ако таа изречно сака да продолжи со работа. Таа може да ја повлече својата согласност во секое време.
Целта е жените да добијат време за физичко и психичко закрепнување, без да бидат принудени веднаш да се вратат на работа.
Не го мешајте Mutterschutz со Elternzeit
Mutterschutz е законска заштита на мајчинството пред и непосредно по породувањето.
Elternzeit е родителско отсуство што може да го користат мајката и таткото под определени услови.
Elterngeld, пак, е посебен државен паричен надомест за родителите.
Овие права се поврзани, но не се исти. Исплатениот Mutterschaftsgeld и доплатата од работодавачот можат да влијаат врз пресметката на Elterngeld за истиот период.
Што треба да запомнат идните мајки во Германија?
Ако сте бремена и вработена во Германија, навреме информирајте се за вашите права и проверете каде треба да поднесете барање.
За повеќето вработени жени со законско здравствено осигурување, породилното не значи дека ќе добиваат само 13 евра дневно. Работодавачот по правило ја доплаќа разликата до законски пресметаниот просечен нето-износ.
Посебната заштита на работното место може да започне уште за време на бременоста, а не само шест недели пред породувањето.
Дали сте го користеле Mutterschutz во Германија? Дали здравствената каса и работодавачот ви ги исплатиле надоместоците навреме?
Споделете го вашето искуство во коментарите.
Текстот е авторска сопственост и неговата содржина не смее да се превзема во целост или делови без претходна согласност од авторот или порталот Емигрико.
