Преселувањето во нов стан во Германија не завршува со потпишувањето на договорот за изнајмување и преземањето на клучевите. Пред и по вселувањето постојат неколку важни административни и практични обврски кои секој станар треба навреме да ги заврши. Од пријавувањето на новата адреса, преку договорите за струја и интернет, па сè до задолжителната такса за радио и телевизија – пропуштањето на одредени чекори може да доведе до непотребни трошоци и административни компликации.
Особено за Македонците кои првпат изнајмуваат стан во Германија, важно е да знаат кои услуги се вклучени во месечната кирија, што мораат сами да организираат и кои законски рокови треба да ги почитуваат.
Проверете што точно плаќате преку киријата
Пред да се вселите, внимателно прочитајте го договорот за изнајмување (Mietvertrag). Во Германија најчесто се прави разлика меѓу основната кирија (Kaltmiete) и дополнителните трошоци за домување (Nebenkosten или Betriebskosten). Кога на основната кирија ќе се додадат договорените авансни плаќања за дополнителните трошоци, се добива таканаречената Warmmiete.
Меѓутоа, Warmmiete не значи дека апсолутно сите трошоци се вклучени. Во многу станови струјата за домаќинството се плаќа одделно, додека водата и греењето често се пресметуваат преку Nebenkosten. Доколку станот има сопствено греење на гас, можно е станарот да мора самостојно да склучи договор со снабдувач.
Прочитајте: Германска сообраќајна логика: За недржење растојание 400 евра, а за злоупотреба на полициско ротационо светло само 20 евра?
Затоа, пред вселувањето побарајте од сопственикот или управителот на зградата јасна информација за тоа кои услуги се вклучени во киријата и за кои ќе треба сами да плаќате.
Струја: Не чекајте да пристигне првата сметка
Една од најважните работи е навремено да го организирате снабдувањето со електрична енергија. Во Германија станарите вообичаено имаат можност сами да изберат снабдувач со струја (Stromanbieter), а цените и условите можат значително да се разликуваат.
Понудите може да ги споредите преку интернет-портали како Check24 и Verivox, но и директно на веб-страниците на енергетските компании. При изборот не гледајте само на месечната рата, туку и на годишната цена, времетраењето на договорот, гаранцијата на цената и условите за откажување.
Доколку започнете да користите струја без претходно склучен договор, снабдувањето вообичаено продолжува преку локалниот основен снабдувач (Grundversorger), според правилата што важат за конкретната ситуација. Тоа, сепак, не значи дека струјата е бесплатна. Потрошената електрична енергија мора да се плати, а основната тарифа не мора да биде најповолната.
Вода и гас: Дали треба сами да склучите договор?
За разлика од струјата, снабдувањето со вода во повеќето изнајмени станови е организирано преку сопственикот или управителот на зградата. Трошоците обично се распределуваат меѓу станарите преку годишната пресметка на дополнителните трошоци (Nebenkostenabrechnung).
Поради тоа, станарите најчесто немаат потреба самостојно да бараат компанија за снабдување со вода. Исклучоци може да постојат кај одредени куќи или посебни договорни модели.
Слично е и со гасот. Доколку зградата има централно греење, трошоците најчесто се пресметуваат преку сопственикот. Но, ако станот има сопствен гасен котел или индивидуален систем за греење (Gasetagenheizung), можно е да треба сами да склучите договор со снабдувач со гас.
Задолжително запишете ги состојбите на броилата
При преземањето на станот задолжително проверете ги броилата за струја, гас и вода, доколку се достапни. Запишете ги нивните броеви и моменталните состојби, а најдобро е и да ги фотографирате.
Овие податоци треба да бидат внесени во записникот за примопредавање на станот (Übergabeprotokoll). На тој начин ќе имате доказ за потрошувачката од денот кога сте го презеле станот и ќе го намалите ризикот да ви бидат пресметани трошоци од претходниот станар.
Записникот треба да ги содржи и евентуалните оштетувања на ѕидовите, подовите, прозорците, вратите и опремата. Фотографиите направени при вселувањето можат да бидат особено корисни кога подоцна ќе го напуштате станот и ќе барате враќање на депозитот (Kaution).
Интернет и телефон: Организирајте ги навреме
Интернетот е уште една услуга за која најчесто треба самостојно да склучите договор. Во Германија постојат повеќе оператори, меѓу кои Telekom, Vodafone, O2 и други регионални компании. Сепак, не секој оператор или тип на приклучок е достапен на секоја адреса.
Пред да потпишете договор, проверете каква интернет-врска е достапна во зградата и колкава брзина може реално да се обезбеди. Важно е да ги споредите не само промотивните цени, туку и редовната месечна претплата, трошоците за активирање и времетраењето на договорот.
Активирањето на интернет-приклучокот понекогаш може да потрае неколку недели, особено ако е потребна посета од техничар. Затоа, најдобро е постапката да ја започнете уште пред вселувањето. Доколку веќе имате интернет-договор на старата адреса, проверете дали може да го префрлите на новата.
Пријавување на новата адреса: Законски рок од 14 дена
Една од најважните административни обврски при преселување во Германија е пријавувањето на новата адреса, познато како Anmeldung или Ummeldung. Според германскиот Сојузен закон за пријавување на живеалиште (Bundesmeldegesetz), граѓаните мора да ја пријават новата адреса во рок од две недели по вселувањето, а не во рок од седум дена, како што понекогаш се наведува во постари информации.
Пријавувањето се врши во надлежната служба, која зависно од градот може да се нарекува Bürgerbüro, Bürgeramt, Einwohnermeldeamt или Meldebehörde. Обврската важи и кога се преселувате во друг стан во истиот град. Доколку рокот не се почитува, во одредени случаи може да следува парична казна.
За пријавувањето обично се потребни важечки пасош или лична карта и документот Wohnungsgeberbestätigung, со кој сопственикот или лицето што го обезбедува сместувањето го потврдува вселувањето. Важно е да се знае дека договорот за изнајмување (Mietvertrag) сам по себе не е замена за оваа потврда.
Во многу германски градови постои и можност за електронско пријавување на адресата, доколку ги исполнувате техничките и административните услови. Информации за ова може да најдете на https://wohnsitzanmeldung.gov.de.
Задолжителна такса за радио и телевизија: 18,36 евра месечно
По вселувањето треба да обрнете внимание и на таканаречениот Rundfunkbeitrag, односно задолжителниот придонес за финансирање на јавните радиодифузни сервиси во Германија.
Во 2026 година износот изнесува 18,36 евра месечно по стан, без разлика колку луѓе живеат во него и дали воопшто поседуваат телевизор или радио. Доколку во станот живеат повеќе лица, придонесот се плаќа само еднаш за целото домаќинство.
Ако веќе плаќате Rundfunkbeitrag и се преселувате на нова адреса, потребно е да ја ажурирате адресата кај Beitragsservice. Ако живеете со лице кое веќе го плаќа придонесот за истиот стан, не треба да плаќате вторпат.
За одредени категории граѓани, вклучително и корисници на конкретни социјални надоместоци, постојат можности за ослободување од плаќање или намалување на придонесот, под законски утврдени услови.
Повеќе информации: https://www.rundfunkbeitrag.de
Не заборавајте да ја промените адресата и кај другите институции
Пријавувањето во Bürgeramt не значи дека сите компании и институции автоматски ќе ја добијат вашата нова адреса. Затоа, по преселувањето треба да ги известите и организациите со кои имате активни договори или административни обврски.
Особено важно е да ја ажурирате адресата кај банката, работодавачот, здравственото осигурување (Krankenkasse), осигурителните компании и мобилниот оператор. Доколку примате Kindergeld, Kinderzuschlag, Wohngeld или други социјални надоместоци, проверете дали промената мора посебно да ја пријавите кај надлежната институција.
Ако поседувате автомобил, треба да ги проверите и обврските поврзани со ажурирањето на адресата во документите за возилото.
Важна промена кај договорите за струја од 2025 година
Од 6 јуни 2025 година во Германија важат нови правила за техничката постапка на промена на снабдувач со електрична енергија. Една од најважните последици за граѓаните е што промената на снабдувачот повеќе не може да се договори со ретроактивно дејство.
Тоа значи дека, доколку сакате одредена компанија да ве снабдува со струја од денот на вселувањето, договорот треба да го организирате навреме. Ако започнете да користите струја без претходен договор, вообичаено ќе бидете снабдувани преку Grundversorgung, а подоцнежниот договор со друг снабдувач ќе важи само за идниот период.
Новото правило за техничка промена во рок од 24 часа не значи дека сите договори можат да се откажат за еден ден. Договорените отказни рокови и понатаму важат.
Што е најважно пред да ги преземете клучевите?
Добрата подготовка може да ви заштеди многу време, пари и непотребни проблеми. Пред вселувањето проверете кои трошоци се вклучени во киријата, навреме организирајте струја и интернет и побарајте информации за греењето и снабдувањето со вода.
При преземањето на станот задолжително направете записник за примопредавање, фотографирајте ги постојните оштетувања и запишете ги состојбите на броилата. По вселувањето пријавете ја адресата во законскиот рок, проверете ја обврската за Rundfunkbeitrag и известете ги институциите со кои имате договори.
Преселувањето во Германија подразбира повеќе од физичко пренесување на мебелот. Со навремено исполнување на овие обврски, новиот почеток во станот може да помине многу полесно, без неочекувани сметки и административни проблеми.
Текстот е авторска сопственост и неговата содржина не смее да се превзема во целост или делови без претходна согласност од авторот или порталот Емигрико.