Германија влегува во последните недели пред грејната сезона со невообичаено ниски резерви на природен гас. На почетокот на септември германските складишта биле наполнети само околу 53 проценти – најниско ниво за овој период од годината откако пред 15 години започнало евидентирањето на овие податоци.
Разликата во однос на минатата година е значителна. На почетокот на септември 2025 година складиштата биле наполнети околу 71 процент, што значи дека Германија оваа година ја започнува завршната фаза на полнење со значително помала резерва.
Тоа, сепак, не значи дека Германија сигурно ќе остане без гас во текот на зимата. Снабдувањето денес не зависи исклучиво од количината што се наоѓа во складиштата. Земјата континуирано увезува гас преку европската мрежа и LNG терминалите, па складиштата претставуваат само еден, иако многу важен, дел од системот за снабдување.
Зошто државата сега реагира?
Ниското ниво на резервите ја натера германската влада да преземе дополнителни мерки за да го забрза полнењето пред зимата. Планот е преку поголеми финансиски и пазарни стимулации да се мотивираат трговците да внесат повеќе гас во складиштата во преостанатиот период.
Прочитајте: Милиони луѓе во Германија доцнат со плаќање на сметките: Трошоците за домување сè поголем товар
Според сценаријата на Initiative Energien Speichern (INES), од техничка гледна точка сè уште е можно до 1 ноември складиштата да достигнат ниво од околу 77 проценти. Но за тоа е потребно расположливите капацитети навистина да се користат и полнењето да продолжи со доволно брзо темпо.
Германија во меѓувреме има и законски цели за резервите. Bundesnetzagentur наведува дека за 1 ноември важи цел од 80 проценти за најголемиот дел од складиштата, додека за неколку конкретни постројки важи пониска цел од 45 проценти. Поради различните правила за одделните складишта, вкупната национална состојба не треба директно да се споредува само со општата цел од 80 проценти.
Просечна зима не е најголемиот проблем
Според сценаријата на експертите, резерви од околу 77 проценти би можеле да бидат доволни доколку Германија има зима со просечни температури и доколку увозот функционира нормално. Многу понеповолно би изгледала ситуацијата ако Европа ја погоди исклучително студена зима и потрошувачката нагло се зголеми.
Во такво сценарио гасот од складиштата би се трошел значително побрзо. INES предупредува дека при недоволно полнење и екстремно ниски температури проблемите со снабдувањето би можеле да се појават уште во текот на јануари.
Токму тука е важната разлика: моменталната состојба не значи дека недостигот на гас е неизбежен. Таа значи дека Германија располага со помала безбедносна резерва доколку во исто време се совпаднат повеќе неповолни фактори – многу студена зима, висока потрошувачка и проблеми со увозот.
Складиштата се германската резерва за најстудените денови
Гасните складишта имаат особено важна функција во зимските месеци. Во лето, кога потрошувачката е помала, во нив се внесува гас кој потоа може да се користи кога температурите ќе паднат и домаќинствата и компаниите ќе почнат значително повеќе да трошат.
Затоа нивото во септември и октомври внимателно се следи. Колку поголеми се резервите пред почетокот на зимата, толку е поголема можноста системот да издржи подолг период на висока потрошувачка.
Од друга страна, Германија денес има поразновидни извори на снабдување отколку во периодот пред енергетската криза. Во 2025 година најголеми количини гас пристигнале од Норвешка, Холандија и Белгија, а дел од снабдувањето доаѓа и преку германските LNG терминали. Тоа значи дека празнењето на складиштата не е исто што и целосно останување без гас.
Што значи ова за сметките за греење?
За домаќинствата можеби најважното прашање е дали ниските резерви ќе донесат поскап гас. Самото ниво на складиштата не ја одредува директно цената што граѓаните ја плаќаат на месечната сметка. Цената зависи од повеќе фактори – европските берзи за гас, глобалната понуда на LNG, геополитичките случувања, временските услови, договорите на снабдувачите, мрежните трошоци и даноците.
Сепак, ниските резерви можат да ја направат Европа почувствителна на проблеми на пазарот. Ако зимата биде многу студена или дојде до нарушување на снабдувањето, потребата брзо да се обезбедат дополнителни количини може да создаде дополнителен притисок врз цените.
Токму затоа следните недели ќе бидат важни. Секоја дополнителна количина гас внесена во складиштата пред почетокот на зимата ја зголемува резервата со која Германија ќе располага во најстудениот дел од годината.
Засега нема причина да се зборува за сигурен недостиг на гас. Но фактот дека германските складишта на почетокот на септември биле на најниското ниво за овој период во последните 15 години е доволна причина ситуацијата внимателно да се следи во пресрет на зимата.
А вие, дали веќе добивте нова понуда од вашиот снабдувач или известување дека цената на гасот и греењето ќе се менува оваа зима?
Текстот е авторска сопственост и неговата содржина не смее да се превзема во целост или делови без претходна согласност од авторот или порталот Емигрико.
