Платата легнала на сметка, бројката изгледа сосема солидно, а само две или три недели подоцна повторно го проверувате салдото и се прашувате: каде отидоа парите? Ова чувство им е познато на многу луѓе во Германија. Приходите можеби се повисоки отколку пред неколку години, но тоа не значи дека автоматски е поголемо и чувството на финансиска сигурност.
Причината не мора секогаш да биде само во висината на платата. Многу поважно е колкав дел од приходот е веќе „потрошен“ уште пред да започне месецот. Кирија или кредит за стан, автомобил, осигурувања, струја, интернет, мобилни телефони, градинка, претплати и различни рати се повлекуваат автоматски од сметката. Кога ќе се соберат сите овие обврски, од навидум добра нето-плата може да остане многу помалку отколку што очекуваме.
Месецот започнува со плата, но и со долга листа обврски
Да земеме едно домаќинство кое располага со 4.000 евра нето месечно. На прв поглед тоа изгледа како приход со кој би требало да може удобно да се живее. Но ако 1.500 евра одат за домување, неколку стотици евра за автомобил, потоа следуваат струја, осигурувања, телефони, интернет, претплати и други редовни обврски, значителен дел од приходот исчезнува уште во првите денови од месецот.
Прочитајте: Deutsche Post масовно бара работници: 17,96 € на час
Дури потоа започнува секојдневното трошење. Треба да се купи храна, да се наполни резервоарот, да се плати нешто за децата, аптека, облека или некоја непланирана сметка. Тука се и малите трошоци што ретко ги доживуваме како сериозен товар: кафе по пат, ручек на работа, нарачана храна, неколку производи преку интернет или нешто што сме го купиле затоа што било „само 20 евра“.
Поединечно, ниту еден од овие трошоци не изгледа страшно. Проблемот се гледа дури кога на крајот од месецот ќе ги собереме.
Колку повеќе заработуваме, толку повеќе трошиме?
Постои уште една појава која лесно се забележува кога приходите растат. Со повисоката плата често расте и животниот стандард. Автомобилот што до вчера бил доволно добар почнува да изгледа стар, станот станува мал, одморот може да биде поскап, а на листата на претплати се додава уште една услуга.
Наместо зголемувањето на платата да создаде поголема разлика меѓу приходите и расходите, дополнителните пари постепено добиваат нова намена. Ако некој добие 300 евра поголема нето-плата, но истовремено земе автомобил со 200 евра повисока месечна рата и додаде уште неколку редовни трошоци, неговата финансиска позиција практично не се подобрила.
Така може да се случи човек денес да заработува значително повеќе отколку пред пет години, а сепак на крајот од месецот да има исто толку – или дури помалку – слободни пари.
4.000 евра не мора да значат повеќе слободни пари од 3.000
Висината на платата сама по себе не ја покажува целата финансиска состојба. Човек со 4.000 евра нето-приход може да има помалку слободни средства од некој што заработува 3.000 евра, доколку првиот има многу поголеми фиксни обврски.
Ако од 4.000 евра секој месец задолжително се трошат 3.700, остануваат само 300 евра простор. Ако од приход од 3.000 евра редовните и неопходните трошоци изнесуваат 2.300 евра, остануваат 700 евра. На хартија првиот заработува 1.000 евра повеќе, но вториот има повеќе простор за штедење, непредвидени ситуации или едноставно за нормален живот без постојано гледање на сметката.
Токму затоа финансиската сигурност не треба да се мери само според тоа колкава плата пристигнува на сметката, туку според тоа колкав дел од неа останува откако ќе бидат платени реалните животни трошоци.
Автоматските плаќања лесно се забораваат
Еден од наједноставните начини да се открие каде одат парите е да се отворат банкарските изводи од последните три месеци. Не е доволно само да се погледнат најголемите ставки. Треба да се запишат сите Dauerauftrag и Lastschrift плаќања, рати, осигурувања, членарини и дигитални претплати.
Токму тука понекогаш се кријат изненадувањата. Netflix, Spotify, Amazon, облак за фотографии, дополнителен мобилен пакет, фитнес, неколку апликации и други услуги поединечно можеби чинат само неколку евра или десетици евра. Но кога сите ќе се соберат, стануваат уште една месечна сметка која ја плаќаме речиси без да ја забележиме.
Истото важи и за купувањето на рати. Плаќање од 30 или 40 евра месечно звучи безопасно, но ако истовремено отплаќаме телефон, телевизор, мебел и уште неколку онлајн нарачки, повеќе мали рати можат да се претворат во сериозна фиксна обврска.
„Само 10 евра“ може да стане голем трошок
Не мора секогаш големите сметки да бидат проблемот. Понекогаш токму секојдневните мали трошоци прават најголема разлика затоа што не ги планираме.
Десет евра денес за ручек, осум утре за нешто од пекара и кафе, 25 евра за онлајн нарачка, 40 евра за достава на храна за семејството и уште неколку импулсивни купувања во текот на неделата. Ниту една трансакција сама по себе не изгледа драматично, но ако такви трошоци се повторуваат речиси секој ден, на крајот од месецот можат да достигнат неколку стотици евра.
Особено лесно се губи чувството за потрошеното кога речиси сè се плаќа со картичка, телефон или онлајн. Не гледаме физички како банкнотите исчезнуваат од паричникот – само се намалува бројката на сметката.
Проблемот не е во секое кафе или одмор
Сепак, решението не е човек да престане да живее, да го откаже секое задоволство и да чувствува вина за секое кафе што ќе го купи. Финансиската дисциплина не значи дека секој слободен евроцент мора да заврши на штедна сметка.
Многу поважно е да знаеме каде одат парите и свесно да одлучуваме што ни е важно. Ако некој сака да троши повеќе за патувања, автомобил или ресторани и тоа може да си го дозволи без да се задолжува и без да ја загрозува финансиската резерва, тоа е негов избор. Проблемот започнува кога човек има висока плата, а сепак не знае каде исчезнале парите и секој поголем непредвиден трошок мора да го покрива со Dispo, кредитна картичка или нова рата.
Колку месеци можете да издржите без редовна плата?
Можеби подобро мерило за финансиска сигурност од самата плата е едно многу едноставно прашање: што би се случило ако следниот месец приходот нагло се намали?
Расипан автомобил, поголема поправка, губење работа или друг непредвиден трошок многу брзо покажуваат колку е стабилен домашниот буџет. Човек може да има висока плата и скап автомобил пред куќата, но ако нема никаква резерва и секој месец троши речиси сè што заработува, неговата финансиска слобода е многу помала отколку што изгледа однадвор.
Од друга страна, домаќинство со помал приход, но со контролирани фиксни трошоци, без скапи потрошувачки долгови и со заштеда за непредвидени ситуации може да има многу поголемо чувство на сигурност.
Поголемата плата најмногу вреди ако не исчезне веднаш
Кога ќе дојде покачување на платата, најлесно е веднаш да се најде начин како да се потроши разликата. Но токму тој момент може да биде најдобрата можност финансиската состојба навистина да се подобри.
Ако приходот се зголеми за 300 евра, не мора автоматски и животните трошоци да пораснат за 300 евра. Дел од разликата може да остане како резерва, да се инвестира или да се искористи за побрзо затворање на скап долг. Со текот на годините токму таа разлика меѓу она што го заработуваме и она што мораме да го потрошиме создава финансиска слобода.
На крајот, добра плата не е само бројката што еднаш месечно ја гледаме на банкарската сметка. Вистинското прашање е колку од тие пари навистина остануваат наши откако ќе завршат сите автоматски плаќања, сметки и секојдневни трошоци.
Можеби затоа најкорисната финансиска проверка не е да се споредуваме со тоа колку заработуваат другите. Доволно е да ги отвориме сопствените банкарски изводи за последните три месеци и искрено да погледнеме каде заминал секој поголем дел од платата. Резултатот понекогаш може да изненади повеќе од самата висина на приходот.
А како е кај вас? Успевате ли секој месец да оставите дел од платата настрана или имате чувство дека парите исчезнуваат многу побрзо отколку што очекувавте?
Текстот е авторска сопственост и неговата содржина не смее да се превзема во целост или делови без претходна согласност од авторот или порталот Емигрико.
