ПочетнаЕвропаРаботите во Македонија, а сакате да ја пробате среќата во Германија? Постои...

Работите во Македонија, а сакате да ја пробате среќата во Германија? Постои начин да не дадете отказ веднаш!

Имате сигурна работа во Македонија, но размислувате да заминете во Германија? Можеби веќе сте добиле работна виза, поседувате пасош од земја членка на Европската Унија или сè уште барате можност за вработување. Желбата за подобра заработувачка и нов живот е голема, но истовремено постои и страв: што ако дадете отказ, заминете во странство и по неколку месеци сфатите дека Германија не е за вас?

Оваа дилема ја имаат многу Македонци кои веќе имаат стабилно работно место, без разлика дали се вработени во приватниот или во јавниот сектор. За разлика од оние што се невработени, тие ризикуваат да изгубат нешто што веќе го изградиле – редовна плата, работен однос и одредена финансиска сигурност. Сепак, заминувањето во странство не мора секогаш да започне со отказ. Во одредени околности постојат законски можности за привремено отсуство од работа, кои можат да остават простор за враќање во Македонија.

Неплатен одмор – можност да заминете без веднаш да го прекинете работниот однос

Една од опциите што вреди да се разгледа е неплатеното отсуство од работа. Во Македонија ова прашање е уредено со прописите за работни односи, колективните договори и актите што се применуваат кај конкретниот работодавач. Можноста за користење неплатено отсуство, неговото времетраење и условите под кои се одобрува не се исти за секој вработен.

Прочитајте: „Оставам сè зад себе и заминувам во непознато“ – Приказната на илјадници Македонци што тргнуваат по подобар живот

Затоа е погрешно да се верува дека секој работник може едноставно да побара неколку месеци неплатен одмор и автоматски да го добие. Потребно е да се провери дали постои соодветна правна основа и дали работодавачот може да го одобри отсуството. Особено во јавниот сектор може да постојат дополнителни правила, ограничувања и обврски што произлегуваат од посебни закони или од статусот на вработениот.

Доколку неплатеното отсуство е законски одобрено, работниот однос не мора да престане, но одредени права и обврски можат да мируваат. Тоа може да влијае врз исплатата на платата, пензиското и здравственото осигурување, како и врз пресметувањето на стажот. Затоа, пред заминување треба да се провери конкретниот третман на придонесите и осигурувањето, наместо да се претпоставува дека сите права продолжуваат или престануваат автоматски.

Најважно е договореното отсуство да биде потврдено писмено. Усно ветување дека можете да се вратите по неколку месеци не е доволна сигурност доколку подоцна настане недоразбирање.

Може ли за време на неплатениот одмор да работите во Германија?

Тука доаѓаме до најважното прашање. Фактот дека работодавачот во Македонија ви одобрил неплатено отсуство не значи автоматски дека имате право да работите во Германија. За легално вработување мора да ги исполнувате германските услови за пристап до пазарот на трудот, а истовремено треба да проверите дали вашите обврски кон работодавачот во Македонија дозволуваат друга работа за време на отсуството.

Ако поседувате државјанство и важечки пасош или лична карта од земја членка на Европската Унија, вообичаено можете да живеете и работите во Германија без работна виза. Ова важи и за Македонците кои покрај македонското имаат, на пример, бугарско државјанство. Сепак, и тие мора да ги почитуваат германските правила за пријавување адреса, даноци, социјално осигурување и вработување.

За македонските државјани кои немаат ЕУ државјанство, ситуацијата е поинаква. За работа во Германија вообичаено е потребна соодветна виза или дозвола за престој што овозможува вработување. Една од можностите е таканареченото правило за Западен Балкан (Westbalkanregelung), кое овозможува пристап до германскиот пазар на трудот и без признаена професионална квалификација за многу работни места, под пропишани услови.

Но важно е да се знае дека безвизниот туристички престој не дава право на редовно вработување. Не е доволно само да пристигнете во Германија, да пронајдете работодавач и веднаш да започнете со работа. Пред тоа мора да имате соодветно право на работа.

Дали работодавачот во Македонија може да дознае дека сте работеле во Германија?

На социјалните мрежи често може да се прочита совет дека работодавачот во Македонија нема никаква можност да дознае дали неговиот вработен работел во Германија, бидејќи двете земји имаат закони за заштита на личните податоци.

Ова тврдење е премногу категорично и не треба да се прифаќа како правен совет. Точно е дека личните податоци се заштитени и дека работодавачот нема неограничено право да бара информации од германските институции. Но заштитата на податоците не значи дека размена на информации меѓу надлежни институции никогаш не е дозволена.

Податоци можат да се обработуваат и разменуваат кога за тоа постои соодветна законска основа, на пример во одредени даночни, осигурителни или административни постапки. Исто така, во зависност од работното место и договорните обврски, вработениот може да има должност да пријави дополнителна работа, конфликт на интереси или друга околност што влијае врз работниот однос.

Затоа не е разумно целата одлука за заминување да се темели врз претпоставката дека „никој нема да дознае“. Уште помалку е сигурно дека евентуална пријава од колега или друго лице нема да има никакви последици. Доколку постои спор, важни ќе бидат законите, договорот за работа, одобреното отсуство и конкретните докази.

Многу посигурно решение е однапред да се разјасни дали е дозволено привремено вработување во странство и под кои услови, отколку подоцна да се ризикува дисциплинска постапка или губење на работното место.

Што треба да проверите пред да донесете одлука?

Пред да побарате неплатено отсуство, внимателно разгледајте го вашиот договор за работа и правилата што важат кај работодавачот. Проверете дали имате право на такво отсуство, колку долго може да трае, дали е дозволено вработување кај друг работодавач и што точно се случува со вашето пензиско и здравствено осигурување. Ако сте вработени во државна институција, проверете ги и посебните прописи што важат за вашето работно место.

Подеднакво важно е да направите реална финансиска пресметка за животот во Германија. Првите месеци можат да бидат скапи поради кирија, депозит за стан, превоз, осигурување и други почетни трошоци. Дури и ако имате договор за работа, не е сигурно дека веднаш ќе се чувствувате задоволни од условите, јазикот и секојдневието.

Ако сте во можност, обезбедете финансиска резерва и однапред утврдете колку време можете да си дозволите да останете во Германија доколку работата не се одвива според очекувањата. Договорете јасен датум за враќање на работното место во Македонија и проверете дали постојат дополнителни административни обврски при повторното активирање на работниот однос.

Не мора секој обид за подобар живот да започне со отказ

За многу луѓе, најголемата пречка за заминување во странство не е недостатокот на желба, туку стравот дека ќе изгубат сигурна работа и дека нема да имаат каде да се вратат. Токму затоа вреди да се разгледаат законските можности за привремено отсуство, наместо веднаш да се донесе одлука за трајно напуштање на работното место.

Сепак, неплатениот одмор не е универзално решение. Тој зависи од македонските прописи, условите кај работодавачот и конкретната ситуација на вработениот. Исто така, не треба да се заборави дека законски одобрено отсуство во Македонија и дозвола за работа во Германија се две одделни прашања што мора да бидат правилно решени.

Германија може да понуди подобри професионални и финансиски можности, но животот таму не им одговара на сите. Некои Македонци остануваат со години, други по одреден период се враќаат дома. И двете одлуки се лични и заслужуваат почит.

Најважно е човек да има можност да избере, но и да биде свесен за правата, обврските и ризиците пред да го направи првиот чекор.

Емигрико ги прашува Македонците во Германија: Дали некој од вас заминал од Македонија со одобрен неплатен одмор, без веднаш да даде отказ? Дали работодавачот ви дозволил привремено да работите во странство и какво беше вашето искуство?

Споделете ги вашите искуства во коментарите. Тие можат да им помогнат на многумина кои размислуваат за заминување, но сè уште не се подготвени трајно да ја напуштат работата во Македонија.

Напомена: Статијата има информативен карактер. За конкретните права на неплатено отсуство и можноста за работа во странство потребно е да се проверат важечките македонски прописи, колективниот договор и индивидуалниот договор за вработување.

Текстот е авторска сопственост и неговата содржина не смее да се превзема во целост или делови без претходна согласност од авторот или порталот Емигрико.

За повеќе вакви и слични информации придружете ни се во нашата фејсбук група Македонци во Минхен

СЛИЧНИ СТАТИИ