Кога човек заминува во Германија, една од главните причини најчесто е желбата да му обезбеди подобар живот на своето семејство. Повисока плата, посигурно работно место, подобро образование за децата и функционален систем изгледаат како разумна цена за сите жртви што ќе треба да се направат.
На почетокот планот звучи едноставно: неколку години понапорна работа, малку повеќе штедење, па потоа ќе дојде времето за помирен живот.
Но што ако тоа „потоа“ никогаш не дојде?
Што ако повисоката плата постепено ве принуди да работите уште повеќе, да патувате подолго до работното место и да поминувате сè помалку време со луѓето за кои всушност сте заминале во странство?
Прочитајте: ШОКАНТНО: Во Германија успехот на детето зависи од парите и образованието на родителите!
Тогаш се појавува едно непријатно прашање: дали навистина сте му обезбедиле подобар живот на семејството или само подобра финансиска состојба?
Големата плата не ја покажува целата слика
Кога некој што живее во Германија ќе каже дека заработува 3.000 или 4.000 евра, за роднините на Балканот тоа може да звучи како огромна сума.
Но платата сама по себе не покажува колку чини животот зад таа бројка.
Од приходите треба да се платат кирија, струја, греење, осигурување, автомобил, гориво, храна, телефон, интернет, паркинг, градинка и бројни други секојдневни обврски. Во големите германски градови домувањето може да земе значителен дел од семејниот буџет.
За да ги покријат сите трошоци, во многу семејства мора да работат двајцата партнери. Едниот заминува рано, другиот подоцна, а денот се претвора во прецизно организирана смена: кој ќе го однесе детето во градинка, кој ќе го земе, кој ќе купи храна и кој ќе остане дома ако детето се разболи.
Семејството финансиски функционира, но заедничкото време станува реткост.
На крајот од месецот можеби остануваат повеќе пари отколку што би останале на Балканот. Но прашањето е колку часови од сопствениот живот биле потребни за да се заработат тие пари.
Не се работи само осум часа
Кога се зборува за работното време, најчесто се пресметуваат часовите поминати на работното место. Но работниот ден не започнува во моментот кога ќе се регистрирате на работа и не завршува кога ќе ја напуштите фирмата.
Треба да се пресмета и времето потребно за подготовка, патувањето до работното место, сообраќајниот метеж, барањето паркинг или чекањето јавен превоз. Во големите градови некои луѓе поминуваат значителен дел од денот само во патување.
На осумте работни часа лесно се додаваат уште еден или два часа пат. Ако има прекувремена смена, доцнење на возот или сообраќаен застој, човекот може да се врати дома дури кога детето веќе се подготвува за спиење.
Формално работел осум часа. Во реалноста, речиси целиот ден бил подреден на работата.
Кога конечно ќе пристигне дома, често е премногу уморен за разговор, игра или семејна активност. Физички е присутен, но мислите и енергијата му останале на работното место.
„Сега морам да работам, подоцна ќе живеам“
Многу иселеници ги поминуваат првите години со истата мисла: сега мора да се работи повеќе за подоцна да биде полесно.
Тоа е разбирливо. Почетокот во нова земја носи високи трошоци. Треба да се обезбеди стан, да се купи автомобил или мебел, да се исплатат долгови и да се создаде финансиска резерва.
Проблемот се појавува кога привремениот начин на живот станува траен.
Откако ќе се исполни една цел, доаѓа друга. По автомобилот следува поголем стан, по станот станбен кредит, потоа нови трошоци за децата, осигурувања и желба да се создаде уште поголема сигурност.
Секогаш постои добра причина да се работи уште малку.
„Само оваа година.“
„Само додека го исплатиме кредитот.“
„Само додека собереме доволно за куќа.“
„Само додека децата пораснат.“
Но годините минуваат, а животот што требало да започне подоцна постојано се одложува.
Децата не ја мерат љубовта преку платата
Родителите најчесто работат повеќе токму поради своите деца. Сакаат да им обезбедат добар дом, квалитетна облека, одмор, активности и образование.
Но малото дете не знае колкава е платата на неговите родители. Не знае колку чинат киријата, автомобилот или летувањето.
Тоа знае дали родителот бил присутен.
Знае кој го однел во градинка, кој му прочитал приказна пред спиење, кој бил на родителската средба и кој дошол на неговиот прв настап. За детето десет минути заедничка игра понекогаш имаат поголема вредност од скапа играчка купена по дванаесетчасовна смена.
Секако, на децата им е потребна финансиска сигурност. Сиромаштијата, долговите и несигурното домување создаваат огромен притисок врз целото семејство.
Но по одредена граница, дополнителните приходи не можат целосно да го заменат недостигот од родителско присуство.
Децата растат додека родителите се обидуваат да создадат подобра иднина за нив. Кога финансиската цел конечно ќе биде постигната, можеби веќе нема да бидат мали.
Партнерскиот однос се претвора во организација на обврските
Недостигот од време не влијае само врз односот со децата. Тој постепено може да го промени и партнерството.
Кога двајцата работат, ги носат и ги земаат децата, купуваат, чистат и решаваат административни обврски, разговорите лесно се сведуваат на организација.
Кој утре ќе го однесе детето? Кој ќе оди во продавница? Дали е платена сметката? Кога е терминот кај лекар? Кој ќе работи за време на викендот?
Партнерите функционираат како добар тим, но престануваат да имаат време да бидат пар.
Заморот создава нервоза, а малите несогласувања стануваат поголеми. Никој не мора да биде виновен. Едноставно, двајцата се обидуваат да постигнат премногу во премалку време.
Повисоката плата може да ја намали финансиската напнатост, но нема автоматски да создаде блискост. За тоа се потребни време, внимание и енергија – нешта што не можат да се купат кога еднаш ќе бидат изгубени.
Цената ја плаќаат и родителите што останале дома
Животот во странство често значи и оддалеченост од родителите на Балканот.
На почетокот тоа не изгледа толку страшно. Постојат телефонски и видеоповици, а за време на летото се планира подолг престој во татковината.
Но родителите стареат додека нивните деца работат во Германија.
Човек може две или три години да не забележи голема промена, бидејќи ги гледа само неколку пати годишно. Потоа, при една посета, одеднаш сфаќа дека тие се движат побавно, имаат повеќе здравствени проблеми и им е потребна помош.
Тогаш станува јасно дека парите можат да платат лекови, поправка на куќата или подобар апарат, но не можат да го заменат времето поминато заедно.
Видеоповикот го намалува растојанието, но не може да го однесе родителот на лекар, да седне со него на кафе или едноставно да биде присутен во тивок обичен ден.
За многу иселеници токму тоа е најтешкиот дел од повисоката плата: можат финансиски да им помогнат на родителите, но немаат доволно време да бидат со нив.
Дали на Балканот навистина би имале повеќе време?
Лесно е да се заклучи дека враќањето дома автоматски ќе донесе помирен живот. Но тоа не мора секогаш да биде точно.
И на Балканот луѓето работат долги смени, патуваат до работното место, имаат кредити и се соочуваат со финансиска несигурност. Пониската плата може да значи дека мора да се работи дополнително или да се бара втор извор на приходи.
Човек што во Германија има регулирано работно време и добро платен годишен одмор понекогаш може да има повеќе слободно време од човек што на Балканот работи шест дена неделно за многу помала плата.
Разликата може да биде во поддршката што ја има семејството. Ако родителите живеат во близина, помагаат околу децата и семејството има сопствен дом без висока кирија, секојдневниот притисок може значително да се намали.
Но ако нема обезбедена работа, сопствено домување или помош од блиските, враќањето може само да ја замени временската сиромаштија со финансиска несигурност.
Затоа вистинската споредба не е само Германија наспроти Балканот. Треба да се спореди конкретниот живот што едно семејство може да го има на едното и на другото место.
Времето исто така е дел од заработката
Кога проценуваме дали некоја работа е добро платена, најчесто ја гледаме нето-платата. Но попрецизна пресметка би вклучила и колку време реално одзема таа работа.
Ако во работниот ден се вклучат патувањето, подготовката, прекувремените часови и времето потребно човек да се одмори од смената, реалната заработка по час може да изгледа многу поинаку.
Работа со малку пониска плата, но со краток пат, стабилен распоред и слободни викенди може да понуди поголема животна вредност од подобро платено место што го одзема речиси целиот ден.
Истото важи и за дополнителните смени.
Дополнителните 300 или 500 евра месечно можат многу да значат ако семејството има долгови или важна финансиска цел. Но ако тие пари се трошат за да се надомести стресот од работата – готова храна, дополнително чување на децата, гориво и импулсивно купување – вистинската корист може да биде помала од очекуваното.
Парите се ресурс, но и времето е ресурс. Разликата е во тоа што изгубените пари можат повторно да се заработат, а изгубеното време не може да се врати.
Што навистина значи „подобар живот“?
За едно семејство подобар живот значи висок приход и финансиска сигурност. За друго значи повеќе заеднички вечери, слободни викенди и близина на бабите и дедовците.
Нема еден одговор што важи за сите.
На почетокот од животот во странство е разбирливо финансиската стабилност да биде најважна. Но со текот на времето приоритетите можат да се променат.
Кога децата се мали, времето со нив станува повредно. Кога родителите стареат, близината добива ново значење. Кога основните потреби се обезбедени, уште поголемата плата можеби повеќе не го подобрува животот колку што го зголемува притисокот.
Затоа е добро семејството повремено искрено да разговара:
- Колку време поминуваме заедно?
- Дали работата постојано ја носиме и дома?
- Дали дополнителната заработка има конкретна цел?
- Можеме ли да ги намалиме трошоците наместо да работиме повеќе?
- Дали би прифатиле малку пониска плата за пократок работен ден?
- Што ќе паметат децата од овој период?
- Колку долго сакаме да живееме со сегашното темпо?
Овие прашања не значат дека повисоката плата е нешто лошо. Тие само помагаат да се утврди каква цена се плаќа за неа.
Балансот не мора да значи откажување од Германија
Решението не мора секогаш да биде враќање на Балканот или целосна промена на животот.
Понекогаш доволно е да се најде работно место поблиску до домот, да се намалат прекувремените смени или да се побара флексибилно работно време. Во некои семејства може да помогне еден од партнерите привремено да работи пократко, ако буџетот го дозволува тоа.
Можно е и да се преиспитаат трошоците. Ако семејството работи сè повеќе за да финансира поголем стан, поскап автомобил или начин на живот што не му носи вистинско задоволство, можеби проблемот не е во недоволната плата, туку во постојаното зголемување на потребите.
Намалувањето на приходот не е секогаш чекор назад. Ако со него се добијат повеќе здравје, време и семејна блискост, тоа може да биде подобра животна инвестиција.
Повисоката плата вреди само ако служи на животот
Парите обезбедуваат сигурност, избор и достоинствен живот. Нивната важност не треба да се потценува, особено за семејства што започнале од нула во странска земја.
Но платата треба да му служи на животот, а не целиот живот да ѝ служи на платата.
Ако повисокиот приход ви овозможува подобар дом, финансиска стабилност, квалитетно време со децата и мирна иднина, тогаш вложениот труд може да има смисла.
Но ако поради него постојано сте отсутни, исцрпени и ги пропуштате најважните моменти со семејството, тогаш бројката на платната листа не ја покажува вистинската цена.
Еден ден децата ќе пораснат, родителите нема да бидат тука, а работното место ќе го преземе некој друг. Она што ќе остане се односите што сме ги изградиле и времето што навистина сме го поминале со луѓето што ги сакаме.
Затоа прашањето не е само дали заработуваме доволно.
Прашањето е: дали имаме доволно време да живееме со оние за кои заработуваме?
Текстот е авторска сопственост и неговата содржина не смее да се превзема во целост или делови без претходна согласност од авторот или порталот Емигрико.
